Anaalklierproblemen

Dagelijks stapt er wel een patiënt de kliniek binnen met anaalklierproblemen. Dit vervelende probleem treft niet alleen honden, bij katten kan dit ook voorkomen. De openingen van de anaalklieren, of eigenlijk anaalzakklieren zijn in de anus op 5 en 7 uur te vinden. Anaalzakklieren zijn twee zakjes die strak tegen het uitwendige gespierde gedeelte van de anus liggen en in het binnenste van de anus uitmonden. Een hond kan met de twee kleine geurkliertjes zijn specifieke geurvlag op de ontlasting afzetten. Toen de hond nog wolf was, waren deze klieren zeer functioneel in de afbakening van het territorium, inmiddels hebben ze deze functie grotendeels tot volledig verloren en veroorzaken ze vaak heel veel overlast. De anaalklierinhoud is een sterk ruikende, dunne, lichtbruine vloeistof. Ook bij opwinding ontsnapt er soms anaalkliervocht, hetgeen onmiddellijk opvalt door de onmiskenbare geur die hierbij vrijkomt, dit is niet afwijkend.

De reden dat we zo veel problemen zien bij deze klieren komt door de ligging. De kleine afvoergangetjes monden uit in de anus zelf, iets aan de binnenzijde van de anus. Wanneer er zwelling van dit uitmondingsgebied optreedt, bijvoorbeeld bij een dikke darmontsteking, of na een periode van diarree, dan kunnen de afvoergangen van de anaalklieren dichtgedrukt worden. Soms ontstaan er afwijkingen in het anaalvocht door bijvoorbeeld ontsteking, hierbij kan gedacht worden aan verdikking van het normaal dunne anaalkliervocht, of aan propjes ontstekingsmateriaal; de dunne afvoergangen kunnen dan ook makkelijk verstopt raken. De productie van anaalkliervocht gaat ondertussen verder en er ontstaan ophopingen in de anaalzakjes. Jeuk en irritatie zijn het gevolg en de hond zal zijn anaalklieren willen legen; hij kan er echter niet bij en zal in het gebied gaan bijten of gaan “sleetje rijden.” Wanneer u dit waarneemt is het tijd om aan de bel te trekken en de dierenarts te bezoeken. Overigens zal de dierenarts dan een driedeling uit moeten zoeken die correspondeert met jeuk aan de achterzijde: wormen, vlooien of anaalklieren zijn de drie meest gangbare problemen die tot dit symptomencomplex aanleiding geven. Bij te lang wachten kunnen anaalklierontstekingen en ophopingen van anaalkliervocht in de anaalzakjes vervelende gevolgen hebben, zoals een anaalklierabces of tumor.

Wanneer er een infectie bij een ophoping van anaalvocht komt of al vanaf het begin aanwezig was, kan een abces ontstaan. Dit is een zeer pijnlijke aangelegenheid voor de hond. Hij zal niet willen dat u erbij in de buurt komt. Uiteindelijk zal zo’n abces doorbreken, een stukje onder de anus meestal, en zal de pijn en druk wat verlicht worden. Nabehandeling is altijd nodig met antibiotica en pijnstillers, soms zelfs chirurgisch met drains, maar dit laatste kan gelukkig meestal voorkomen worden. Ook is het mogelijk dat de anaalklier tumoreus ontaard. Gelukkig komt dit niet vaak voor.Wat is er te doen aan een “simpele” maar vaak wel vervelende en stinkende anaalklierovervulling?


Leegdrukken. Dit is waar iedere therapie mee start. Of er nog nadere therapie nodig is, na het leegdrukken hangt van het volgende af:

- De anaalklier is overvuld, maar de inhoud blijkt niet afwijkend: geen nadere therapie nodig na leegdrukken;
- De anaalklier is overvuld, de inhoud is afwijkend: nadere therapie nodig;
- De anaalklier is overvuld en er blijkt zich een abces te hebben gevormd; hierbij is de anaalklier niet te legen en zal een abcesbehandeling plaats moeten vinden (zie hierboven).

Jammer genoeg zien we bij sommige honden steeds terugkerende problemen, ondanks zorgvuldige begeleiding (leegdrukken) van het probleem. Bij deze honden is het mogelijk om de anaalklieren chirurgisch weg te nemen, zodat ze definitief van het probleem verlost zijn. Dit is geen eenvoudige operatie. Er wordt vlakbij de anus en de kringspier geopereerd, in een potentieel geïnfecteerd gebied. Na de operatie krijgt de hond een kraag om, aangezien het essentieel is dat hij niet aan de operatiewond kan komen. De hond zal een aantal dagen/ weken antibioticum moeten nemen. Na deze operatie is de hond voor altijd van zijn vervelende anaalklieren verlost, waar hij toch alleen maar last van had.